Hỏi: khi nào được đơn phương ly hôn?

Ly hôn là sự kiện pháp lý chấm dứt quan hệ hôn nhân. Thủ tục, hồ sơ ly hôn được quy định chặt chẽ các chế định của Luật hôn nhân gia đình 2014 và Bộ dân sự 2015.
Về điều kiện ly hôn đơn phương:
Theo quy định tại Điều 56, Luật hôn nhân gia đình 2014 về ly hôn theo yêu cầu của một bên thì yêu cầu đơn phương ly hôn được tòa án giải quyết trong các  trường hợp sau:
– Trường hợp 1: tại Khoản 1, Điều 56 Luật hôn nhân gia đình 2014  quy định: “Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được”.
Như vậy, khi thụ lý hồ sơ đơn phương ly hôn tòa án sẽ tiến hành hòa giải, trong trường hợp này nếu cả hai vợ chồng đoàn tụ được với nhau thì tòa án sẽ ghi nhận và yêu cầu người khởi kiện rút đơn. Trường hợp cả hai vợ chồng đồng tình về việc ly hôn cũng như thỏa thuận được các vấn đề về con cái, tài sản, đảm bảo quyền lợi cho vợ và người con thì tòa án sẽ lập biên bản hòa giải thành và công nhận việc thuận tình ly hôn cho họ. Trong trường hợp hòa giải không thành tức là vợ chồng không đoàn tụ và không thống nhất được việc ly hôn thì tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục tố tụng chung nếu có căn cứ vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng. Trên thực tế các căn cứ đó có thể là:
+ Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau như: người nào chỉ biết bổn phận người đó, bỏ mặc người vợ hoặc người chồng, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.
+ Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của nhau, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.
+ Vợ chồng không chung thủy với nhau như có quan hệ ngoại tình, đã được người vợ hoặc người chồng hoặc bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, khuyên bảo nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình;
+ Giữa vợ và chồng không có tình nghĩa vợ chồng; không bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng; không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển mọi mặt.
– Trường hợp 2: “Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn” (Khoản 2, Điều 56)
Khi người vợ hoặc chồng có bản án hoặc quyết định của Tòa án có hiệu lực về việc tuyên bố mất tích thì người chồng hoặc vợ có quyền yêu cầu Tòa án được đơn phương ly hôn.
Căn cứ theo Khoản 2, Điều 68 Bộ luật dân sự 2015 quy định: “Khi một người biệt tích hai năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích..”. Theo quy định này, điều kiện để Tòa án thụ lý giải quyết vụ án ly hôn đối với một người bị mất tích phải có  đủ điều kiện về thời gian là biệt tích hai năm liền trở lên và vợ (hoặc chồng) của người bị tuyên bố mất tích làm đơn yêu cầu tuyên bố mất tích, Tòa án đã đưa ra bán án hoặc quyết định có hiệu lực về việc tuyên bố mất tích.
– Trường hợp 3: “Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.
Trong trường hợp này, một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình mà có căn cứ về việc người kia (chồng hoặc vợ) có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia có thể biểu hiện dưới một số hành vi cụ thể như vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của nhau… thì nếu cha, mẹ, người thân thích khác của người là nạn nhân của bạo lực gia đình có yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn thì Tòa án tiến hành giải quyết ly hôn theo thủ tục.
Như vậy khi có những điều kiện trên thì tòa án sẽ giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương. Người yêu cầu ly hôn đơn phương phải có nghĩa vụ chứng minh những căn cứ mà mình đã viết trong đơn khởi kiện.

Mọi vấn đề thắc mắc cần tư vấn, liên hệ: Luật sư Phan Minh Thanh- Hãng luật IMC, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội. Hotline: 0968.829.818. Luật sư Nguyễn Mạnh Cường - Hãng luật IMC, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội. Hotline: 0912.295.505

Nhận xét